Η δεκάτη τρίτη φυλή

Την εποχή περίπου που ο Καρλομάγνος φορούσε την κορώνα του αυτοκράτορα στη Δύση, στα ανατολικά όρια της Ευρώπης, ανάμεσα στον Καύκασο και στο Βόλγα, υπήρχε ένα Ιουδαϊκό κράτος, γνωστό σαν Αυτοκρατορία των Χαζάρων. Από τον έβδομο ως το δέκατο αιώνα μ.Χ., που είχε φτάσει στο απόγειο της δύναμής του, έπαιξε αποφασιστικό ρόλο στη διαμόρφωση των πεπρωμένων της μεσαιωνικής και, σε συνέχεια, της νεώτερης Ευρώπης. Θα πρέπει να το ήξερε πολύ καλά ο Βυζαντινός Αυτοκράτορας και Ιστορικός Κωνσταντίνος ο Πορφυρογέννητος (913 – 959), όταν έγραφε στην πραγματεία του για την εθιμοτυπία των αυλών (1), ότι επιστολές που απευθύνονταν στον Πάπα της Ρώμης ή στον Αυτοκράτορα της Δύσης σφραγίζονταν με χρυσή βούλλα αξίας δύο σολδίων, ενώ τα μηνύματα στο βασιλιά των Χαζάρων, απαιτούσαν βούλλα αξίας τριών σολδίων. Κι αυτό δεν ήταν ζήτημα κολακείας αλλά Realpolitik. “Στην περίοδο που αναφερόμαστε” γράφει ο Μπέρυ, “το πιθανότερο είναι ότι ο Χαν των Χαζάρων είχε ελάχιστα μικρότερη σημασία, για την αυτοκρατορική εξωτερική πολιτική, από τον Κάρολο το Μέγα και τους διαδόχους του”.