Ο καθένας που θα πάρει να διαβάσει τον “Μισοπώγωνα”, σίγουρα θα βρει να υπογραμμίσει με το μολύβι αρκετά σημεία. Με άλλα θα γελάσει, κάποιες στιγμές θα μπει στον πειρασμό να κάνει θλιβερές συγκρίσεις με σημερινούς πολιτικούς και διανοούμενους, κάποια άλλα θα φωτίσουν τα ποιήματα του Καβάφη που τόσο συχνά αναφέρει τον Ιουλιανό – κι ίσως πολλούς τους κάνει να ερωτευτούν την ιστορία, όπως την ερωτεύτηκε ο Αλεξανδρινός ποιητής.
Ένα είναι βέβαιο: ποτέ στην παγκόσμια ιστορία δεν έχει ξαναγραφεί τέτοιος αποκαλυπτικός και ειλικρινής λόγος ηγέτη κράτους προς πολίτες. Ποτέ δεν έχει διδαχθεί μάθημα ήθους με τέτοια παρρησία, χιούμορ και σαρκασμό. Ο “Μισοπώγων”, εκτός από τη μεγάλη αξία του ως ιστορικό ντοκουμέντο, είναι ένα γραπτό μνημείο ελληνικού ήθους.
“Το έργο του Ιουλιανού “Μισοπώγων” είναι τόσο θαυμάσιο και πνευματώδες, ώστε με δυσκολία μπορεί κανείς να το αποδώσει σε αυτοκράτορα”.
Will Durant, Παγκόσμια Ιστορία του Πολιτισμού, τ. Δ΄
