Περί φύσεως ή μούσαι

? ?ράκλειτος γεννήθηκε στ?ν ?φεσο τ? 544 π.χ. κα? ?φτασε στ?ν ?κμή του κατ? τ?ν ξθ΄ – 69η ?λυμπιάδα (504 ? 500 π.χ.). «Γ?γονε δ? θαυμ?σιος ?κ πα?δων», ?πως ?πισημαίνει ? Διογένης Λαέρτιος. ?νήσυχο κα? ?νεξάρτητο ?λληνικ? πνε?μα, ?π? ?κε?να τ? σπάνια κα? «α?τοφυ?», πο? ? ?κτινοβολία τους διαπερν? το?ς α??νες κα? κατευθύνει τ?ν πνευματικ? ?ξέλιξη τ?ς ?νθρωπότητας. ? Νίτσε, μιμούμενος τ? ?φος το? ?ρακλείτου, ?γραψε τ? ?ξ?ς: «? Κόσμος ?χει α?ωνίως ?νάγκην τ?ς ?ληθείας κα? δι? το?το ?χει ?νάγκην α?ωνίως τ?ν ?ράκλειτον»!
Σύμφωνα μ? τ?ν παράδοση, συνέγραψε ?να σύντομο κα? περιεκτικότατο ?ργο μ? τίτλο «Περ? Φύσεως ? Μο?σαι», τ? ?πο?ο ?φιέρωσε στ?ν να? τ?ς ?φεσίας ?ρτέμιδος. ?π? τ? ?ργο α?τ? διασώζονται περ? τ? 150 ?ποσπάσματα, σ? ?ργα
?λλων συγγραφέων, καθ?ς κα? 5 ?ποσπάσματα σ? λατινικ? μετάφραση. Τ? ?ποσπάσματα α?τ? διαπερν?νται ?π? μία «παλ?ντροπον ?ρμον?α», τ?ν ?ποία ?νακαλύπτει κανε?ς ?ταν ε?σχωρήσει στ? βάθος τους. ?τσι ?πως ποιητικ? κα?
παραστατικ? τ? γράφει ? ?γγελος Σικελιανός: «Χρόνια, γι? τ?ν Α?ωνιότη ?χάλκευε το?ς λογισμούς του κα? το?ς κρεμνο?σε ?ς ?ρματα στ?ς ?φεσος τ?ν Ναό…».
?κολουθ?ντας κα? ? ?διος α?τ? πο? διατυπώνει στ? ?π?σπ. 93 γι? τ?ν Δελφικ?ν ?πόλλωνα, «ο?τε λ?γει ο?τε κρύπτει ?λλ? σημα?νει», δ?ν λέει διαρρήδην ο?τε ?ποκρύπτει ?σκεμμένως, ?λλ? σημαίνει? ?πισημαίνει μ? σημε?α, μεταφορ?ς
κα? παραβολές, κατ? τ?ν τρόπο τ?ν χρησμ?ν, μέσ? το? χρυσοτόρευτου φιλοσοφικο? του λόγου. ? λόγος του ?ποτελε?ται ?π? σύντομες προτάσεις, α?τοτελε?ς κα? μ? πλ?ρες νόημα, πο? μοιάζουν μ? χρησμούς? μ? πολ? προσεκτικ? ?πιλεγμένες λέξεις, ?μφίσημες πολλ?ς φορ?ς ? πολύσημες, πο? συχν? συνηχο?ν κα? πο? μπορο?ν ν? ?δηγήσουν σ? διαφορετικ? κατεύθυνση τ?ν σκέψη το? ?ναγνώστη, ?ρα κα? σ? διαφορετικ? ?ρμηνεία. ?πευθύνει τ?ν λόγο του κυρίως πρ?ς τ?ν ?νθρωπο ? ?πο?ος ζε? μέσα στ?ν ?πνο κα? τ?ν ο?ηση τ?ς ?ποκειμενικότητάς του κα? θέλει ν? τ?ν ?φυπνίσει… Χρησιμοποίησε ε?κόνες ?π? τ?ν καθημεριν? ζωή, ?ναδεικνύοντάς τες σ? σύμβολα, κα? ?σκησε δριμύτατον ?λεγχο, μ? σκοπ? ν? ?θήσει το?ς συνανθρώπους του στ?ν ?γ?να τ?ς α?τογνωσίας.
? ?ράκλειτος ?π?ρξε ?νας ?ρακλ?ς τ?ς Φιλοσοφίας, γι’ α?τ? κα? ο? ?φέσιοι, τιμ?ντας τον το? ?φιέρωσαν ?νδριάντα ?που τ?ν ?πεικόνισαν ν? κρατ? ?ς ?λλος ?ρακλ?ς Ρόπαλον, στ?ν βάση το? ?ποίου ?πέγραψαν: ΗΡΑΚΛΕΙΤΩΙΕΦΕΣΙΩΙ, πο? διαβάζεται διπλά: ?ρακλείτ? ?φεσί?, δηλαδή, στ?ν ?φέσιον ?ράκλειτο, ?λλ? κα? ?ρακλε? τ? ?φεσί?, δηλαδή, στ?ν ?φέσιον ?ρακλ?, τ?ν ?ρακλ? τ?ς ?φέσου! Τ? Ρόπαλον πο? κρατ? ε?ναι σύμβολο το? Λόγου.