Απαγορευμένη ιστορία περιοδικό τευχος 29

Είναι κρίμα που οι περισσότεροι από εμάς μαθαίνουμε Ιστορία μόνο στο σχολείο. Εκεί, τα πάντα παρουσιάζονται σαν μια στρωτή πορεία προς το μεγαλείο και την ελευθερία του Ελληνισμού. Οι ίδιοι οι Έλληνες χωρίζονται μόνο σε ηρωικούς αγωνιστές και απεχθείς προδότες. Οι εσωτερικές συγκρούσεις, οι αιρετικές φωνές, οι αφανείς επαναστάτες που χάθηκαν στην πορεία του χρόνου, συνήθως δεν είναι παρά μια υποσημείωση στα βιβλία μας.
Η επίσημη ιστορία μας άλλωστε, δεν έχει χώρο για εκείνους που προσπάθησαν να ξεφύγουν από την πεπατημένη, να δείξουν μια άλλη οδό ή έστω να βαδίσουν ένα προσωπικό μονοπάτι διαφορετικό από αυτό που πρόσταζε η κοινωνία. Αιώνες μετά, ίσως κάποιοι να δικαιώνονται, ακόμα και να δοξολογούνται: ο Πλάτωνας, η Υπατία, ο Ιουλιανός, έχουν βρει πλέον τη θέση τους ανάμεσα στους σπουδαίους.
Κάποιοι άλλοι, όπως ο Καζαντζάκης, ο Τσαρούχης και ο Λαπαθιώτης, συγχωρούνται για την εκκεντρικότητά τους μόνο και μόνο λόγω της καλλιτεχνικής ή συγγραφικής τους ιδιότητας. Και κάποιοι όπως ο Σπύρος Νάγος, ο Άγγελος Τανάγρας, ο Θεόφιλος Καΐρης και ο Θεόφιλος Κορυδαλλεύς, μένουν στην αφάνεια.
Σε κάθε περίπτωση, όμως, η ζωή και το έργο τους ιχνογραφούν μια διαφορετική Ελλάδα από αυτήν που ξέρουμε, μια Ελλάδα που δεν αντιστέκεται μόνο στις εξωτερικές πιέσεις αλλά και στα εσωτερικά κακώς κείμενα όποιο κι αν είναι το τίμημα. Με άλλα λόγια – μια «αιρετική» Ελλάδα, που αξίζει να γνωρίσουμε. (Νικήτας Κόραλης, από την εισαγωγή της έκδοσης)