Σύμβολο και μορφή στο παλαιοχριστιανικό βαπτιστήριο

Ο χριστιανικός ναός και μαζί του το βαπτιστήριο δεν μπορεί να θεωρείται ένα φαινόμενο που εξηγείται μόνον ιστορικά, κοινωνικοοικονομικά, δομικά, λειτουργικά ή αισθητικά, γιατί είναι, πριν από όλα, μία ιερή μορφή που φέρνει σε εκδήλωση τη σύλληψη μιας Ιδέας, μιας κοσμοθεωρίας, μιας κοσμολογίας, ενός μυστικού βιώματος. Είναι ένα μυστηριακό σημείο στο χώρο, που κάνει χρήση της ύλης και των μορφών της για να απεικονίσει με ορατά μέσα το αόρατο και να καταστήσει το άγνωστο γνωστό. Για αυτό κάθε ιερό κτήριο βασίζεται σε θεμελιώδεις συμβολικές μορφές που ανταποκρίνονται στις αρχέτυπες δομές τις πιο βαθιές του ανθρώπινου πνεύματος.